बेइजिङ । चीन, अमेरिका र रुसका राष्ट्रप्रमुखबीच यसै साता चीनको सेन्जेनमा पहिलोपटक त्रिपक्षीय बैठक हुने भएको छ। चिनियाँ राष्ट्रपति सी चीनफिङ, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच हुन लागेको बैठकलाई चीनले ऐतिहासिक महत्त्वको संज्ञा दिएको छ।
चीनको परराष्ट्र मन्त्रालयले सोमबार तीन देशका राष्ट्रप्रमुखबीच हुने भेटवार्ताले विश्व शान्ति तथा स्थिरता प्रवर्द्धनमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउने जनाएको हो। एसिया प्रशान्त आर्थिक सहयोग (एपेक) सम्मेलनको आयोजनास्थलमा बिहीबार तीन नेताबीच साइडलाइन बैठक हुन लागेको हो।
चिनियाँ परराष्ट्र मन्त्रालयकी प्रवक्ता माओ निङले बेइजिङमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा चीन, अमेरिका र रुसका राष्ट्रप्रमुख पहिलोपटक आमनेसामने बसेर त्रिपक्षीय छलफल गर्न लागेको बताइन्।
उनका अनुसार बैठकमा विश्व शान्तिको रक्षा तथा प्रमुख शक्ति राष्ट्रहरूबीचको सम्बन्धमा रणनीतिक स्थिरता कायम गर्ने विषयमा गहन छलफल हुनेछ।
‘तीन देशका राष्ट्रप्रमुखले विश्व शान्तिको रक्षा गर्न र प्रमुख शक्ति राष्ट्रहरूबीचको सम्बन्धमा रणनीतिक स्थिरता प्रवर्द्धन गर्ने विषयमा विचार विमर्श गर्नुहुनेछ। यसको ऐतिहासिक महत्त्व छ,’ माओले भनिन्।
उनले वर्तमान अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिमा विश्वव्यापी चुनौतीको सामना गर्न तथा शान्ति र स्थिरता कायम राख्न चीन, अमेरिका र रुसको महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी रहेको बताइन्।
तीन देशबीच बलियो संवाद, आपसी मतभेदको उचित व्यवस्थापन र सम्बन्धलाई स्थिर बनाउनु सबैको हितमा रहेको उनको भनाइ छ। यस्तो संवादले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको अपेक्षा पूरा गर्नुका साथै विश्वव्यापी परिस्थितिलाई स्थिर बनाउन र आपसी सहकार्य अघि बढाउन सहयोग पुग्ने उनले बताइन्।
यसैबीच, ह्वाइट हाउसले गत साता सार्वजनिक गरेको जानकारीअनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले बैठकमा आणविक हतियार न्यूनीकरणको विषय उठाउने तयारी गरेका छन्।
विश्वका सबैभन्दा ठूला आणविक हतियार भण्डार भएका अमेरिका र रुससँग आणविक हतियारसम्बन्धी वार्ता गर्न चीनले भने यसअघि अस्वीकार गर्दै आएको छ। आणविक हतियारको विषयमा अमेरिका र रुसबीच प्रत्यक्ष संवाद हुनु उपयुक्त हुने चीनको धारणा रहँदै आएको छ।
त्रिपक्षीय बैठकमा कुन–कुन विषयलाई प्राथमिकता दिइनेछ भन्नेबारे चिनियाँ परराष्ट्र मन्त्रालयले विस्तृत जानकारी दिएको छैन।
यसैबीच, संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटरेसले तीन देशका राष्ट्रप्रमुखबीच हुने शिखर बैठकबाट आणविक निःशस्त्रीकरणका लागि कुनै पहल भए त्यसलाई समर्थन गर्न संयुक्त राष्ट्रसंघ तयार रहेको बताएका छन्। उनले सोमबार मनिलामा यस्तो धारणा सार्वजनिक गरेका हुन्।
बढ्दो भूराजनीतिक तनाव र प्रमुख शक्ति राष्ट्रहरूबीचको प्रतिस्पर्धाले विश्वव्यापी आणविक जोखिम बढाइरहेको भन्दै संयुक्त राष्ट्रसंघले लामो समयदेखि आणविक हतियार न्यूनीकरण र निःशस्त्रीकरणको पक्षमा आवाज उठाउँदै आएको छ।
चीन, अमेरिका र रुसबीच हुन लागेको यो बैठकलाई प्रमुख शक्ति राष्ट्रहरूबीचको सम्बन्ध सुधार, रणनीतिक प्रतिस्पर्धा व्यवस्थापन तथा विश्वव्यापी सुरक्षा चुनौतीबारे साझा धारणा निर्माण गर्ने अवसरका रूपमा हेरिएको छ।