काठमाडौं । आफ्नै घर बनाउने नेपालीहरूको सपना पूरा गर्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले घर कर्जा प्रवाहलाई तीव्र बनाएका छन्। चालू आर्थिक वर्ष २०८२–८३ को पहिलो नौ महिनासम्म आइपुग्दा घर कर्जा बजारमा उल्लेखनीय सुधार देखिएको छ।

नेपाल राष्ट्र बैंक को तथ्यांकअनुसार चैत मसान्तसम्म बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले कुल ४ खर्ब ५८ अर्ब ७२ करोड रुपैयाँभन्दा बढी घर कर्जा प्रवाह गरेका छन्। गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यस्तो कर्जा ४ खर्ब ६ अर्ब रुपैयाँमा सीमित थियो। यसले घरजग्गा बजार बिस्तारै पुरानै लयमा फर्किन थालेको संकेत दिएको छ।

घर कर्जामा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा वाणिज्य बैंकहरूको रहेको छ। सञ्चालनमा रहेका २० वाणिज्य बैंकहरूले मात्रै ३ खर्ब ५८ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ बराबरको घर कर्जा दिएका छन्। गत वर्षको तुलनामा यो १०.५५ प्रतिशतले बढी हो।

व्यक्तिगत घर कर्जाको सीमा २ करोडबाट बढाएर ३ करोड रुपैयाँ पुर्‍याइएपछि मध्यमवर्गीय परिवारलाई घर बनाउन वा खरिद गर्न थप सहज भएको देखिएको छ। बैंकहरूमा पर्याप्त तरलता हुनु पनि कर्जा विस्तारको अर्को कारण मानिएको छ।

घर कर्जाको कुल परिमाणका आधारमा ग्लोबल आइएमई बैंक अग्रस्थानमा रहेको छ। बैंकले ४६ अर्ब १७ करोड रुपैयाँभन्दा बढी घर कर्जा लगानी गरेको छ। दोस्रो स्थानमा एनआइसी एसिया बैंक रहेको छ, जसले ४० अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ।

त्यस्तै राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक ले ३४ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ घर कर्जा लगानी गर्दै तेस्रो स्थान बनाएको छ भने नबिल बैंक पनि शीर्ष चारभित्र रहन सफल भएको छ।

वृद्धिदरका आधारमा भने सानिमा बैंक सबैभन्दा अगाडि देखिएको छ। सानिमाले ३५.४७ प्रतिशतले घर कर्जा बढाएको छ। सिद्धार्थ बैंक, एनएमबि बैंक र नेपाल एसबीआई बैंक ले पनि उल्लेखनीय वृद्धि गरेका छन्।

यद्यपि केही बैंकहरूको घर कर्जा वृद्धिदर भने घटेको छ। विशेषगरी एनआइसी एसिया बैंक, कृषि विकास बैंक र कुमारी बैंक को वृद्धिदर ऋणात्मक देखिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार यी बैंकहरूले नयाँ कर्जा विस्तारभन्दा जोखिम व्यवस्थापन र पुराना कर्जा असुलीमा बढी ध्यान दिएका हुन्।