काठमाडौँ । नेपालमा विद्युतीय सवारीसाधन (ईभी) को प्रयोग र माग निरन्तर बढ्दै गएको देखिएको छ। चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो ११ महिनामा मात्रै २५ अर्ब ५५ करोड ९९ लाख १६ हजार रुपैयाँ बराबरका १० हजार ८४५ वटा विद्युतीय सवारीसाधन आयात भएका छन्।

भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार साउनदेखि जेठ मसान्तसम्म विभिन्न क्षमताका विद्युतीय सवारीसाधन नेपाल भित्रिएका हुन्। पछिल्ला वर्षहरूमा सरकारले विद्युतीय सवारीलाई प्रोत्साहन गर्ने नीति अवलम्बन गरेसँगै बजारमा ईभीको माग उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै गएको छ। पेट्रोलियम पदार्थको बढ्दो मूल्य, सञ्चालन खर्च कम हुनु तथा वातावरणमैत्री यातायातप्रति उपभोक्ताको आकर्षण बढ्नु पनि ईभीको लोकप्रियताको प्रमुख कारण मानिएको छ।

विभागका अनुसार समीक्षा अवधिमा ५० किलोवाट क्षमतासम्मका तीन हजार ६८० वटा विद्युतीय सवारीसाधन आयात भएका छन्। ती सवारीसाधनको कुल मूल्य पाँच अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ रहेको छ।

त्यसैगरी ५१ किलोवाटदेखि १०० किलोवाट क्षमताका विद्युतीय सवारीसाधन सबैभन्दा धेरै आयात भएका छन्। उक्त अवधिमा १६ अर्ब ४९ करोड ७९ लाख ४६ हजार रुपैयाँ बराबरका छ हजार ३५७ वटा सवारीसाधन नेपाल भित्रिएका छन्। कुल आयातमा यो समूहको हिस्सा सबैभन्दा ठूलो रहेको देखिन्छ।

यस्तै, १०१ किलोवाटदेखि २०० किलोवाट क्षमताका विद्युतीय सवारीसाधनको आयात पनि बढ्दो क्रममा रहेको छ। उच्च क्षमताका यी सवारीसाधन विशेषगरी एसयूभी र प्रिमियम श्रेणीका गाडीमा प्रयोग हुने गरेका छन्। पछिल्लो समय नेपाली बजारमा विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डका विद्युतीय गाडी उपलब्ध हुन थालेपछि उपभोक्ताको रोजाइ पनि विविध बन्दै गएको छ।

सरकारले विद्युतीय सवारीसाधनलाई प्राथमिकतामा राख्दै चार्जिङ पूर्वाधार विस्तार, कर संरचनामा सहुलियत तथा हरित ऊर्जाको प्रयोगलाई प्रोत्साहन गर्ने नीति लिएको छ। यसले गर्दा निजी सवारी प्रयोगकर्तादेखि व्यवसायिक क्षेत्रसम्म ईभीप्रतिको आकर्षण बढिरहेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार नेपालमा जलविद्युत् उत्पादन बढ्दै गएको अवस्थामा विद्युतीय सवारीसाधनको प्रयोग विस्तार हुनु ऊर्जा खपतको दृष्टिले पनि सकारात्मक मानिन्छ। यसबाट पेट्रोलियम पदार्थको आयातमा निर्भरता घट्नुका साथै व्यापार घाटा कम गर्न समेत दीर्घकालीन रूपमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

पछिल्लो तथ्यांकले नेपालमा विद्युतीय सवारीसाधनको बजार तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको संकेत गरेको छ। यदि चार्जिङ स्टेशनको पहुँच विस्तार र नीतिगत स्थायित्व कायम रह्यो भने आगामी वर्षहरूमा ईभी आयात र प्रयोग अझ तीव्र रूपमा बढ्ने अनुमान गरिएको छ।